احداث کارگاه تمام اتوماتیک تولید ماسک با دستگاههای بومیسازی شده، شکستن انحصار ۸۰ میلیارد تومانی کاسبان تحریم و توزیع رایگان ۲ میلیون ماسک بین مدارس، بیمارستانها، بانکها و مجامع عمومی
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی، در اوج بحران همهگیری ویروس کرونا (سال ۱۳۹۹-۱۴۰۰) هنگامی که کمبود ماسک به یک معضل ملی تبدیل شده بود و برخی سوداگران با احتکار و گرانفروشی، جان مردم را گروی گرفته بودند، مجموعه مردمی شهید ذاکر با ابتکاری بینظیر، دست به احداث اولین کارگاه تولید ماسک بهداشتی تمام اتوماتیک با دستگاههای ۱۰۰ درصد بومیسازی شده زد. این اقدام که با شعار «شکستن انحصار کاسبان تحریم» کلید خورد، ضمن قطع وابستگی به واردات، زمینه توزیع گسترده و رایگان ماسک میان اقشار آسیبپذیر را فراهم کرد.
احداث کارگاه در قلب بحران
در اسفندماه ۱۳۹۹، با همت مهندسین جوان مجموعه شهید ذاکر و با همکاری پارک علم و فناوری دانشگاه صنعتی شریف، خط تولید نیمهصنعتی ماسک سه لایه بهداشتی در کارگاهی به مساحت ۸۰۰ متر مربع در جنوب تهران راهاندازی شد. ویژگی منحصر به فرد این کارگاه، بومیسازی ۱۰۰ درصدی دستگاهها بود:
| نوع دستگاه | تعداد | منشأ ساخت | مزیت بومیسازی |
|---|---|---|---|
| دستگاه تمام اتوماتیک بندزن و جوش اولتراسونیک | ۶ دستگاه | طراحی و ساخته شده توسط متخصصان مجموعه شهید ذاکر | عدم نیاز به قطعات خارجی، تعمیرپذیری سریع |
| سیستم برش لیزری همزمان | ۲ دستگاه | بومیسازی شده بر پایه نمونههای چینی | افزایش ۴۰ درصدی سرعت تولید |
| خط بستهبندی استریل | ۱ دستگاه | ساخت داخل با استاندارد ISO ۱۳۴۸۵ | قابلیت ضدعفونی فرابنفش قبل از بستهبندی |
سخنگوی مجموعه شهید ذاکر در آن زمان گفت:
«تحریمها مانع واردات دستگاههای تمام اتوماتیک شده بود. برخی کاسبان تحریم با دستگاههای دستی و نیمهاتوماتیک، هر ماسک را ۱۵ هزار تومان میفروختند. مهندسان ما شبانهروز کار کردند تا اولین خط تمام ایرانی را راه بیندازند. نتیجه: تولید ۲۵ هزار ماسک در ساعت با هزینه تمام شده ۹۰۰ تومان.»
شکستن انحصار و سقوط قیمت ماسک
قبل از راهاندازی این کارگاه، قیمت هر ماسک سه لایه در بازار آزاد به ۱۲ تا ۲۰ هزار تومان رسیده بود. پس از ورود تولیدات گسترده مجموعه شهید ذاکر (با توزیع گسترده و اغلب رایگان)، قیمت ماسک ابتدا به ۳ هزار تومان و سپس به ۸۰۰ تومان کاهش یافت. این شکست انحصار، ضربه سختی به کارتلهای احتکار و گرانفروشی وارد کرد.
توزیع گسترده ماسک در ۴ حوزه کلیدی (آمار تجمیعی)
۱) مدارس (حفاظت از آینده سازان)
-
تعداد مدارس تحت پوشش: ۱,۲۰۰ مدرسه در استانهای تهران، البرز، اصفهان، خوزستان و خراسان رضوی
-
بستههای ماسک دانشآموزی: بسته ۲۰ عددی (دو هفته مصرف) برای هر دانشآموز، همراه با آموزش همگانی
-
مجموع ماسک توزیع شده در مدارس: ۸۵۰ هزار عدد
۲) بیمارستانها و مراکز درمانی
-
بیمارستانهای هدف: ۴۷ بیمارستان دولتی و تأمین اجتماعی در تهران، مشهد، اهواز، کرمان و اصفهان
-
توزیع ویژه: ماسکهای N۹۰ و سه لایه با بستهبندی استریل
-
مجموع ماسک ارسالی: ۴۲۰ هزار عدد (بیشترین سهم: بیمارستانهای کرونایی اهواز و تهران)
۳) مجامع عمومی (مساجد، مترو، پایانههای مسافربری)
-
زمان توزیع: ایام محرم، صفر، ماه رمضان و روزهای شلوغ کرونایی
-
ایستگاههای صلواتی: بیش از ۳۰۰ ایستگاه در میادین اصلی شهرها
-
تعداد ماسک توزیع شده در مجامع عمومی: ۵۳۰ هزار عدد
۴) بانکها و ادارات دولتی (پیشگیری از ازدحام)
-
شعب بانکی تحت پوشش: ۸۵۰ شعبه از بانکهای ملی، ملت، صادرات، تجارت و بانکهای دولتی استانها
-
محوریت: درببانی بانکها و همراه با تبسنجی، ماسک رایگان به مراجعان فاقد ماسک داده میشد.
-
مجموع توزیع در بانکها: ۲۰۰ هزار عدد
آمار کلی تولید و توزیع (طی ۱۸ ماه فعالیت)
| شاخص | مقدار |
|---|---|
| کل ماسک تولید شده | ۲,۵۰۰,۰۰۰ عدد |
| کل ماسک توزیع شده رایگان | ۲,۰۰۰,۰۰۰ عدد |
| تعداد افراد شاغل در کارگاه (اغلب بانوان سرپرست خانوار) | ۱۲۰ نفر |
| ساعات کارکرد خط تولید | ۱۲ هزار ساعت |
| مبلغ تقریبی شکسته شدن انحصار (کاهش قیمت برای مردم) | حدود ۸۰ میلیارد تومان |
| استانهای تحت پوشش توزیع | ۱۸ استان |
روایت یک مدیر بیمارستان در اوج بحران
دکتر «محمدرضا کریمی» رئیس بیمارستان صحرایی فاطمهالزهرا (س) در اهواز (خوزستان) – یکی از کانونهای بحران کرونا – در گفتگویی اختصاصی با خبرنگار ما گفت:
«اواخر فروردین ۹۹ وضعیت اسفناک بود. نه ماسک بود، نه مواد ضدعفونی. وقتی برای اولین بار یک کامیون پر از ماسک از طرف مجموعه شهید ذاکر به درب بیمارستان رسید، پرستاران گریه میکردند. آن روز فهمیدیم که «جهاد ضد کرونا» فقط شعار نیست. این جوانها انحصار دلالان را شکستند و جان صدها بیمار را نجات دادند.»
روایت یک معلم از منطقه محروم سیدی (مشهد)
خانم «معصومه رضوانی»، آموزگار دبستان دخترانه شاهد در حاشیه شهر مشهد، گفت:
«روزهای اول بازگشایی مدارس، خیلی از بچهها بدون ماسک آمدند. خانوادهها قدرت خرید نداشتند. آن روز یک تیم از مجموعه شهید ذاکر با دهها جعبه ماسک وارد حیاط مدرسه شدند. برای هر دانشآموز ۲۰ عدد ماسک دادند. من هنوز آن صحنه را فراموش نمیکنم. گویی خود حضرت علی (ع) دستگیر ما شد.»
دستاورد بومیسازی و مقاومت اقتصادی
طراحی و ساخت دستگاههای تمام اتوماتیک توسط متخصصان داخلی نه تنها نیاز کشور را در بحران کرونا رفع کرد، بلکه منجر به ثبت ۳ اختراع ملی (شمارههای ۹۹۹۵۱، ۹۹۹۵۲ و ۱۰۰۱۴۳) در زمینه تکنولوژی تولید ماسک با سرعت بالا شد. همچنین این تجربه در کارگاههای جهاد خودکفایی در ۵ استان دیگر بازتولید شد.
تقدیر رسمی از مجموعه شهید ذاکر
در مهرماه ۱۴۰۰، طی مراسمی ، از مجموعه شهید ذاکر به عنوان «نهاد برگزیده جهاد ضد کرونا» با لوح تقدیری از سوی وزارت بهداشت و سازمان بسیج سازندگی تجلیل شد. در بخشی از این لوح آمده است:
«اقدام ارزشمند بومیسازی خط تولید ماسک و توزیع گسترده در مناطق محروم، الگویی از اقتصاد مقاومتی و ایثارگری ملی است.»
پایانی بر انحصار، آغازی بر خودکفایی
مدیرعامل مجموعه شهید ذاکر در جمع خبرنگاران در پایان طرح گفت:
«ما ثابت کردیم هر جا کاسبان تحریم بر جان مردم چنگ زدند، فرزندان این آب و خاک با توکل بر خدا و دانش بومی میتوانند گرهگشا باشند. ماسک تنها یک محصول نبود؛ نماد ایستادگی در برابر سلطه اقتصادی بود.»
